تفاوت پورت HDMI با DisplayPort در چیست؟
اگر تا به حال برای خرید یک مانیتور جدید ، کارت گرافیک یا حتی کابل اتصال وقت گذاشته باشید ، حتما با دو نام آشنای HDMI و DisplayPort روبرو شده اید. خیلی از کاربران فکر میکنند این دو پورت تفاوت خاصی با هم ندارند و هر کدام را که به سیستم وصل کنند ، تصویر نهایی یکی خواهد بود. اما اگر پای کار حرفه ای ، گیمینگ با نرخ بروزرسانی بالا ، کارهای گرافیکی سنگین یا اتصال چند مانیتور به میان بیاید ، داستان کاملاً عوض میشود. شناخت تفاوت های این دو فناوری نه تنها به شما کمک میکند تا بهترین خروجی را از سخت افزار خود بگیرید ، بلکه مانع از هدر رفتن هزینه هایتان میشود. در این مقاله از زیبوکالا میخواهیم به صورت کاملاً موشکافانه ، از صفر تا صد تفاوت های این دو درگاه را بررسی کنیم تا بدون تعارف و به زبان ساده ، اما با عمیق ترین جزئیات فنی ، بهترین انتخاب را داشته باشید.
چرا انتخاب کابل و پورت مناسب اهمیت دارد؟
سال ها پیش ، هنگامی که سیستم ها با کابل های آنالوگ قدیمی مثل VGA کار میکردند ، افت کیفیت تصویر امری عادی بود. با ظهور فناوری های دیجیتال ، استاندارد های جدیدی متولد شدند تا داده های صوتی و تصویری را با بالاترین دقت منتقل کنند. پورت های HDMI و DisplayPort فرزندان همین انقلاب دیجیتال هستند.
بسیاری از خریداران هنگام تهیه سیستم های کامپیوتری یا مانیتورها در فروشگاه های آنلاین مثل زیبوکالا، این سوال را میپرسند که کدام کابل بهتر است؟ پاسخ کوتاه این است: هیچ کدام مطلقاً بر دیگری برتری ندارد؛ بلکه هر کدام برای یک هدف خاص بهینه شده اند. برای اینکه بدانید کدام یک به کار شما می آید ، باید با ساختار ، تاریخچه و قابلیت های فنی هر کدام آشنا شوید.

نگاهی به تاریخچه و فلسفه پیدایش HDMI
پورت HDMI که مخفف High-Definition Multimedia Interface است، در سال 2002 توسط غول های صنعت الکترونیک مانند سونی ، پاناسونیک ، فیلیپس و توشیبا معرفی شد. هدف اصلی از ساخت HDMI ، ایجاد یک استاندارد واحد برای انتقال همزمان تصاویر با کیفیت بالا و صدای چندکاناله روی یک کابل واحد بود تا کابوس کابل های درهم پیچیده پشت تلویزیون ها و سیستم های صوتی خانگی پایان یابد.
HDMI از ابتدا برای لوازم الکترونیکی خانگی یعنی تلویزیون ها ، پخش کننده های بلوری ، کنسول های بازی و ساندبارها طراحی شد. به همین دلیل است که امروزه تقریبا روی تمام تلویزیون های هوشمند ، پروژکتورها و کارت های گرافیک مدرن حضور دارد.
نگاهی به تاریخچه و فلسفه پیدایش DisplayPort
در سوی دیگر میدان ، پورت DisplayPort قرار دارد که توسط انجمن استانداردهای الکترونیک ویدئویی یا همان VESA در سال 2006 معرفی شد. این استاندارد توسط تولیدکنندگان بزرگ رایانه و کارت گرافیک طراحی شد تا جایگزین درگاه های قدیمی DVI و VGA در دنیای کامپیوترهای شخصی شود.
فلسفه پشت DisplayPort از ابتدا کاملاً کامپیوتری بود. این پورت برای انتقال پهنای باند بسیار بالا ، پشتیبانی از چندین مانیتور به صورت زنجیره ای و ارائه بالاترین نرخ فریم ممکن در مانیتورهای گیمینگ حرفه ای توسعه پیدا کرد. به همین دلیل ، DisplayPort بیشتر روی کارت های گرافیک کامپیوتر ، مانیتورهای تخصصی و لپ تاپ های حرفه ای دیده میشود.
بررسی نسخه های مختلف HDMI و تحولات آن ها
پورت HDMI در طول سالیان طولانی نسخه های متعددی را به خود دیده است که هر کدام پهنای باند و قابلیت های جدیدی را به ارمغان آورده اند. شناخت این نسخه ها برای خریداران بسیار حیاتی است ، چرا که خرید یک کابل قدیمی میتواند سخت افزار قدرتمند شما را محدود کند.
-
نسخه های اولیه HDMI 1.0 تا 1.3
این نسخه ها در سال های 2002 تا 2006 عرضه شدند و توانایی انتقال تصاویر با رزولوشن 1080p و نرخ فریم استاندارد را داشتند. در آن زمان این سرعت فوق العاده بود ، اما با پیشرفت تکنولوژی و ظهور ویدئو های اچ دی و فول اچ دی ، به سرعت نیازمند ارتقا شدند.
-
نسخه HDMI 1.4
این نسخه انقلابی در پشتیبانی از رزولوشن 4K ایجاد کرد، البته با نرخ فریم محدود 30 هرتز. همچنین قابلیت انتقال شبکه اترنت (HEC) و کانال بازگشت صدا (ARC) به این نسخه اضافه شد. برای کارهای روزمره و تماشای فیلم هنوز هم این نسخه یا بالاتر کار راه انداز است.
-
نسخه HDMI 2.0
با عرضه تلویزیون ها و مانیتورهای 4K ، نسخه HDMI 2.0 در سال 2013 معرفی شد. این نسخه پهنای باند را به 18 گیگابیت بر ثانیه رساند و به کاربران اجازه داد محتوای 4K را با نرخ فریم روان 60 هرتز تجربه کنند. همچنین پشتیبانی از فرمت های رنگی پیشرفته تر و نسبت تصویر سینمایی 21:9 به آن اضافه شد.
-
نسخه HDMI 2.1
جدیدترین و قدرتمندترین استاندارد HDMI است که در سال 2017 معرفی شد و امروزه روی کارت های گرافیک مدرن و کنسول های نسل نهم (مثل پلی استیشن 5 و ایکس باکس سری ایکس) دیده میشود. پهنای باند در این نسخه به عدد خیره کننده 48 گیگابیت بر ثانیه رسیده است. این یعنی پشتیبانی کامل از رزولوشن 4K با نرخ فریم 120 هرتز و حتی رزولوشن شگفت انگیز 8K با نرخ فریم 60 هرتز. همچنین فناوری های گیمینگ پیشرفته ای مثل متغیر بودن نرخ بروزرسانی (VRR) و حالت تاخیر پایین خودکار (ALLM) در این نسخه گنجانده شده اند.

بررسی نسخه های مختلف DisplayPort و تحولات آن ها
پورت DisplayPort نیز مانند رقیب خود مسیر تکاملی جذابی را طی کرده است تا همیشه یک قدم جلوتر یا همگام با نیازهای سخت افزاری سخت افزار گیمینگ و مهندسی باشد.
-
نسخه DisplayPort 1.2
این نسخه که در سال 2010 عرضه شد ، تحول بزرگی در دنیای مانیتور های کامپیوتر ایجاد کرد. پهنای باند آن به 17.28 گیگابیت بر ثانیه رسید و برای اولین بار امکان انتقال تصویر 4K با نرخ فریم 60 هرتز و همچنین فناوری اتصال زنجیره ای مانیتورها (MST) را فراهم کرد.
-
نسخه DisplayPort 1.3 و 1.4
نسخه 1.4 که در سال 2016 معرفی شد ، همچنان یکی از رایج ترین پورت ها روی کارت های گرافیک و مانیتورهای گیمینگ میان رده و رده بالا است. پهنای باند کل آن 32.4 گیگابیت بر ثانیه است (با نرخ انتقال خالص 25.92 گیگابیت بر ثانیه). این پورت به راحتی از رزولوشن 4K با نرخ فریم 60 هرتز (و با فناوری فشرده سازی جریان ویدیو یا DSC حتی تا 120Hz) و رزولوشن 1440p با نرخ فریم های بسیار بالا مثل 144 و 240 هرتز پشتیبانی میکند.
-
نسخه DisplayPort 2.0 و 2.1
این جدید ترین استاندارد معرفی شده برای DisplayPort است که پهنای باند را تا رقم شگفت انگیز 80 گیگابیت بر ثانیه افزایش داده است. این یعنی توانایی پردازش و انتقال تصاویر 8K با نرخ فریم فوق العاده بالا ، یا چندین مانیتور با رزولوشن 4K و نرخ بروزرسانی بالا به صورت همزمان. کارت های گرافیک نسل جدید و مانیتورهای حرفه ای رده بالا به تدریج به این استاندارد مجهز میشوند.
تفاوت های فیزیکی و ظاهری پورت ها و کانکتورها
یکی از جنبه های مهم در شناخت این دو پورت ، شکل ظاهری و مکانیزم اتصال آن ها است.
-
کانکتور HDMI
پورت HDMI فرمت نسبتاً متقارنی دارد اما یک طرف آن زاویه دار است تا کاربر نتواند آن را به صورت سر و ته وارد دستگاه کند. انواع کانکتورهای HDMI شامل موارد زیر است:
- استاندارد (Type A): رایج ترین نوع که روی تلویزیون ها، کارت های گرافیک و مانیتورها دیده میشود.
- مینی (Type C): کوچکتر شده برای تبلت ها و برخی دوربین ها.
- میکرو (Type D): بسیار کوچک برای دستگاه های پرتابل و تلفن های همراه قدیمی تر.
-
کانکتور DisplayPort
کانکتور DisplayPort مستطیل شکل است اما یک گوشه آن دارای پخ است. نکته بسیار مهم در مورد DisplayPort وجود قفل مکانیکی روی بسیاری از کابل های آن است. این قفل باعث میشود کابل به صورت محکم درون پورت قفل شود و با کشیده شدن ناخواسته کابل ، اتصال قطع نشود. برای جدا کردن کابل DisplayPort باید دکمه کوچک روی کانکتور را فشار دهید. انواع آن عبارتند از:
- استاندارد: رایج روی کارت های گرافیک و مانیتورها.
- مینی DisplayPort (Mini DP): بیشتر روی لپ تاپ های قدیمی تر مثل مک بوک های اپل استفاده میشد که امروزه جایش را به پورت های تاندربولت داده است.

مقایسه پهنای باند و توانایی انتقال داده
پهنای باند در واقع بزرگراهی است که داده های تصویری و صوتی از آن عبور میکنند. هر چه پهنای باند بیشتر باشد ، سیستم میتواند حجم بیشتری از اطلاعات را در کسری از ثانیه منتقل کند که نتیجه آن رزولوشن بالاتر ، رنگ های عمیق تر و نرخ فریم بیشتر است.
در نسل های قدیمی تر ، پورت DisplayPort همیشه از نظر پهنای باند یک سر و گردن بالاتر از HDMI بود. برای مثال ، نسخه DisplayPort 1.4 پهنای باندی معادل 32.4 گیگابیت بر ثانیه ارائه میداد ، در حالی که در همان زمان استاندارد رایج HDMI 2.0 محدود به 18 گیگابیت بر ثانیه بود.
اما با معرفی استاندارد HDMI 2.1 این معادله تغییر کرد. HDMI 2.1 با پهنای باند 48 گیگابیت بر ثانیه حتی از DisplayPort 1.4 هم جلو زد. با این حال ، با ورود نسل جدید DisplayPort یعنی نسخه های 2.0 و 2.1 با پهنای باند 80 گیگابیت بر ثانیه ، دوباره DisplayPort تاج پادشاهی پهنای باند را پس گرفت.
بررسی عملکرد در گیمینگ و نرخ بروزرسانی (Refresh Rate)
برای یک گیمر حرفه ای ، نرخ بروزرسانی (هرتز) و زمان پاسخگویی مانیتور اهمیت حیاتی دارد. آیا واقعاً تفاوتی دارد که مانیتور گیمینگ خود را با کابل HDMI وصل کنید یا DisplayPort؟
-
رزولوشن و نرخ فریم بالا
اگر یک مانیتور گیمینگ حرفه ای با رزولوشن 1440p و نرخ فریم 144 هرتز یا 240 هرتز دارید ، پورت DisplayPort (نسخه 1.4 به بعد) بهترین و مطمئن ترین گزینه است. بسیاری از مانیتورهای بازار پورت HDMI خود را روی نسخه های قدیمی تر (مثل 1.4 یا 2.0) تنظیم کرده اند و ممکن است نتوانند حداکثر نرخ فریم را روی رزولوشن های بالا از طریق HDMI ارائه دهند.
-
فناوری های همگام سازی فریم (G-Sync و FreeSync)
برای جلوگیری از پارگی تصویر (Screen Tearing) در بازی ها ، فناوری های G-Sync شرکت انویدیا و FreeSync شرکت AMD توسعه یافته اند. در گذشته ، فناوری G-Sync به شدت به پورت DisplayPort وابسته بود. امروزه بسیاری از تلویزیون ها و مانیتورهای مدرن از طریق پورت HDMI 2.1 نیز از این قابلیت ها پشتیبانی کامل میکنند ، اما همچنان در دنیای مانیتورهای دسکتاپ ، DisplayPort سازگاری پایدارتر و بی دردسر تری ارائه میدهد.
فناوری زنجیره مانیتورها (Daisy Chaining و MST)
یکی از قابلیت های فوق العاده کاربردی و انحصاری DisplayPort ، فناوری Multi-Stream Transport (MST) است. با استفاده از این قابلیت ، شما میتوانید کارت گرافیک سیستم خود را به یک مانیتور متصل کنید و سپس مانیتور اول را با یک کابل دیگر به مانیتور دوم وصل کنید. به این ترتیب تصویر روی چندین مانیتور به صورت مجزا گسترش می یابد بدون اینکه نیاز به اشغال پورت های متعدد روی کارت گرافیک داشته باشید.
پورت HDMI به صورت سنتی از این قابلیت پشتیبانی نمیکند (اگرچه در استانداردهای بسیار جدید و خاص تغییراتی ایجاد شده ، اما همچنان MST مختص و بهینه شده برای DisplayPort است). اگر قصد دارید یک ایستگاه کاری چند مانیتوره برای برنامه نویسی ، ترید یا ادیت ویدیو راه اندازی کنید ، انتخاب پورت DisplayPort کار شما را بسیار ساده تر خواهد کرد.
سیستم صوتی و قابلیت های ARC و eARC
وقتی صحبت از صدا میشود ، پورت HDMI برنده بی چون و چرای میدان است. استاندارد HDMI از ابتدا برای اتصال به سیستم های صوتی خانگی ، سینمای خانگی ، رسیورها و ساندبارها طراحی شده است.
قابلیت های ARC (Audio Return Channel) و نسخه پیشرفته تر آن eARC که روی پورت های HDMI تعبیه شده اند ، این امکان را فراهم میکنند که صدا دو طرفه میان دستگاه ها جریان داشته باشد. برای مثال شما کنسول بازی را به تلویزیون وصل میکنید و صدای بدون افت و با فرمت های دالبی اتموس (Dolby Atmos) و DTS:X را از طریق کابل HDMI به ساندبار منتقل میکنید.
در مقابل ، پورت DisplayPort توانایی انتقال صدای باکیفیت و چندکاناله را دارد ، اما فاقد قابلیت اختصاصی بازگشت صدا (ARC/eARC) است ، چرا که DisplayPort اساساً برای ارتباط بین کامپیوتر و نمایشگر طراحی شده است ، نه تجهیزات صوتی خانگی.

کابل های بلند و افت سیگنال
یکی دیگر از چالش های مهندسی در انتخاب کابل ، طول کابل و افت کیفیت سیگنال در فاصله های طولانی است.
- پورت DisplayPort: برای انتقال سیگنال های با پهنای باند بالا در فاصله های استاندارد (معمولاً تا 1.8 تا 3 متر) عالی عمل میکند. اما استفاده از کابل های DisplayPort طولانی تر بدون استفاده از تکرار کننده یا کابل های فیبر نوری فعال ممکن است باعث افت کیفیت یا قطع تصویر شود.
- پورت HDMI: به دلیل ماهیت الکترونیکی خود ، در انتقال سیگنال های ویدئویی در فاصله های طولانی پایداری بهتری دارد. همچنین کابل های HDMI اکتیو و فیبر نوری بسیار رایج تر و ارزان تر در بازار یافت میشوند و برای اتصال ویدئو پروژکتورها در سالن های بزرگ یا اتاق های کنفرانس انتخاب اول هستند.
جدول مقایسه جامع مشخصات HDMI و DisplayPort
برای اینکه دید سریعی نسبت به تفاوت های این دو استاندارد داشته باشید ، جدول زیر آخرین نسخه های رایج و پیشرفته آن ها را مقایسه میکند:
| ویژگی | HDMI 2.1 | DisplayPort 1.4 | DisplayPort 2.1 |
|---|---|---|---|
| حداکثر پهنای باند | 48 گیگابیت بر ثانیه | 32.4 گیگابیت بر ثانیه | 80 گیگابیت بر ثانیه |
| حداکثر رزولوشن و نرخ فریم | 4K در 120 هرتز / 8K در 60 هرتز | 4K در 60 هرتز (یا 120 هرتز با DSC) | 8K در 120 هرتز / 16K در 60 هرتز |
| اتصال زنجیره ای مانیتورها (MST) | ندارد | دارد | دارد |
| پشتیبانی از ARC / eARC | دارد | ندارد | ندارد |
| قفل مکانیکی فیزیکی | ندارد | دارد (در اکثر کابل ها) | دارد (در اکثر کابل ها) |
| کاربرد اصلی | تلویزیون، کنسول بازی، ساندبار | مانیتور کامپیوتر، کارت گرافیک | سیستم های گیمینگ و رده بالا |
کدام پورت را انتخاب کنیم؟ (راهنمای خرید بر اساس نیاز کاربر)
حالا که با تمام جزئیات فنی و تفاوت های این دو فناوری آشنا شدید ، وقت آن است که بر اساس نیاز واقعی خود تصمیم بگیرید. هنگام خرید قطعات سخت افزاری از فروشگاه های تخصصی مانند زیبوکالا ، این راهنما به شما کمک میکند تا بهترین تصمیم را بگیرید:
1. اگر گیمر هستید:
اگر با کنسول بازی (پلی استیشن 5 یا ایکس باکس سری ایکس) بازی میکنید یا تلویزیون را به عنوان نمایشگر استفاده میکنید، HDMI 2.1 تنها و بهترین انتخاب شماست.
اگر با کامپیوتر شخصی (PC) و مانیتورهای گیمینگ رده بالا بازی میکنید ، استفاده از DisplayPort (نسخه 1.4 یا بالاتر) به دلیل پایداری بیشتر ، تاخیر کمتر و سازگاری عالی با نرخ بروزرسانی بالا توصیه میشود.
2. اگر کارهای اداری ، طراحی ، برنامه نویسی یا ترید انجام میدهید:
DisplayPort به دلیل قابلیت اتصال زنجیره ای (MST) و مدیریت عالی چند مانیتور روی یک کارت گرافیک ، بهترین گزینه برای میز کار مهندسی و اداری است.
3. اگر سیستم صوتی خانگی یا سینمای خانگی دارید:
بدون شک HDMI به دلیل داشتن فناوری های ARC و eARC و سازگاری با سیستم های صوتی حرفه ای انتخاب نهایی خواهد بود.

نتیجه گیری
در نهایت ، پورت های HDMI و DisplayPort رقیب یکدیگر نیستند بلکه مکمل یکدیگر در دنیای فناوری به شمار می آیند. HDMI پادشاه بی چون و چرای لوازم صوتی و تصویری خانگی و کنسول های بازی است ، در حالی که DisplayPort فرمانروای مطلق مانیتورهای کامپیوتر و ایستگاه های کاری تخصصی محسوب میشود. شناخت دقیق نیازهای سخت افزاری و بررسی پورت های موجود روی سیستم تان به شما کمک میکند تا با آگاهی کامل دست به انتخاب بزنید. اگر در زمینه انتخاب مانیتور ، کارت گرافیک یا کابل های اتصال مناسب نیاز به مشاوره تخصصی دارید ، کارشناسان بخش فنی زیبوکالا آماده اند تا شما را در انتخاب بهترین تجهیزات همراهی کنند.